PPWR per verpakkings-type 2026: wat moet je echt fixen vóór 12 augustus

Eén PPWR-checklist bestaat niet: per verpakkings-type een ander plaatje

Op 12 augustus 2026 worden drie dingen materieel hard onder EU Verordening 2025/40: de Declaration of Conformity per verpakkings-type (Artikel 39), het PFAS-verbod voor voedselcontact (Artikel 5) en het minimalisatie-principe (Artikel 10). De grote hits die in Nederlandse pers rondzingen, recycled-content-percentages en de 50%-cap op lege ruimte, komen pas later: 1 januari 2030 voor Artikel 7 en Artikel 24, met escalatie in 2040. Wie nu paniekt over een 50%-doos-portfolio voor augustus, koopt waarschijnlijk te vroeg in. Wat in augustus 2026 wel telt: PFAS-tests, leveranciers-documentatie, en één DoC per kartonformaat in plaats van per SKU.

Deze blog werkt acht verpakkings-typen door, met per type de exacte 12-augustus-eis, de latere deadlines en de concrete actie voor een seller. Een bredere uitleg van PPWR vind je in PPWR 2026: wat verandert er voor jouw e-commerce verpakking. De 12 algemene fix-it-punten staan in PPWR-checklist 2026: 12 punten vóór 12 augustus. Deze pagina gaat één laag dieper.

Waar zit de fout in de Nederlandse berichtgeving over PPWR?

De claim die rondzingt: "vanaf 12 augustus 2026 mag een e-commerce verpakking maximaal 50% lege ruimte bevatten". Die regel is een mengsel van twee verschillende artikelen.

Artikel 10 van Verordening 2025/40 (minimalisatie-principe) gaat op 12 augustus 2026 in. Het stelt dat verpakking "zoveel als nodig, niet meer" moet zijn voor functie, veiligheid en bescherming. Geen vast percentage. Geen rekenformule. Wel handhaafbaar: een verzenddoos die 80% lucht vervoert, is in 2026 al aanvechtbaar door de toezichthouder als niet noodzakelijk.

Artikel 24 (lege-ruimte-cap) gaat pas in op 1 januari 2030. Pas vanaf dat moment geldt de keiharde formule: lege-ruimte-ratio is doos-volume minus product-volume, gedeeld door doos-volume, maal 100. Maximaal 50% bij e-commerce, grouped en transport-verpakking. En vulmateriaal telt mee als lege ruimte. Je kunt dus niet "compenseren" door bij te vullen, je moet je doos kleiner maken.

Het verschil tussen Artikel 10 en Artikel 24 is geen detail. Het bepaalt of je nu nieuwe doos-maten moet inkopen of dat je tijd hebt tot 2028 om je portfolio te rationaliseren. De ppwrcopilot-bron en het European Commission overzicht van packaging waste bevestigen consistent dat Artikel 24 een 2030-deadline heeft. Sellers die deze twee deadlines uit elkaar trekken, doen op het juiste moment de juiste investering.

Karton: welke kartonsoorten moeten nu echt op orde zijn?

Karton is voor de meeste e-commerce sellers het grootste portfolio-onderdeel. Verzenddozen, productdozen, opvulling, etiketten en sleeves vallen allemaal onder dezelfde set regels, maar de impact verschilt per gebruik.

Vanaf 12 augustus 2026 geldt voor elke kartonsoort die op de markt komt:

• Declaration of Conformity (Artikel 39 en Annex VIII) per kartonsoort, met technische documentatie onder Annex VII Module A
• Bewaarplicht: 5 jaar voor single-use, 10 jaar voor herbruikbaar
• PFAS-verbod (Artikel 5) voor karton in voedselcontact, drietraps-threshold
• Minimalisatie-principe (Artikel 10) op grammage en doos-volume

Latere deadlines die je nu al meeneemt in je inkoop:

• 12 augustus 2028: harmoniseerd label (Artikel 12) met materiaal-pictogram, sorteer-instructie en QR-datacarrier
• 1 januari 2030: recyclebaarheidsgrade A, B of C verplicht onder Artikel 6. Grade D en E verboden
• 1 januari 2038: alleen grade A of B toegestaan

Voor karton is grade A meestal haalbaar omdat papierrecycling-infrastructuur volwassen is. Het risico zit in coatings en niet-papier-componenten: PE-films op vetwerend papier, plastic-vensters in vouwkartondozen, of metallic-laminaten. Die zakken nu door grade A en B.

Wat een seller met karton concreet doet:

1. Inventariseer kartonsoorten per gebruik: verzenddoos, productdoos, opvulling, etiketten. Groepeer naar standaard-formaat.
2. Vraag per kartonsoort bij de leverancier een PFAS-verklaring met testdata van een ISO/IEC 17025-geaccrediteerd lab, plus recycled-content-fractie en recyclebaarheid-classificatie.
3. Maak één Declaration of Conformity-template per kartontype, niet per SKU. Volg de Annex VIII-layout.
4. Faseer karton met plastic-vensters of PE-coating uit vóór de 2028-label-deadline.
5. Pizzadoos- en takeaway-sellers: switch nu naar PFAS-vrij vetwerend papier. Werkende alternatieven zijn siliconen, wax of polysaccharide-coatings.

Flexibel plastic: welke folies kunnen blijven en welke vervang je nu?

Flexibele folies en zakjes zijn de tweede grote categorie voor e-commerce. PE-mailers, LDPE-zakjes, PP-zakjes en multilayer-laminaten met aluminium-barrière.

Op 12 augustus 2026 geldt voor folies:

• Declaration of Conformity per folie-type, met polymeer-samenstelling
• Minimalisatie-principe: folies dikker dan functioneel nodig zijn aanvechtbaar
• PFAS-verbod als de folie in voedselcontact komt en een anti-vet of water-coating bevat

Geen direct recycled-content-mandaat in 2026. Dat begint pas in 2030.

De grote 2030-deadlines voor flexibel plastic onder Artikel 7:

• Non-contact-sensitive plastic (de meeste e-commerce folies): 35% recycled content
• Contact-sensitive non-PET: 10%
• Contact-sensitive PET (exclusief flessen): 30%

In 2040 stijgt dit naar 65%, 25% en 50% respectievelijk. Tegelijk komt Annex V met een verbod op specifieke single-use plastic: carrier bags onder 15 micron, individuele HORECA-condiments, pre-pack fruit en groente onder 1,5 kg, en hotel-toiletries-zakjes.

De Artikel 6 recyclebaarheidsgrade in 2030 is voor flexibel plastic vooral een mono-materiaal-vraag. Pure PE of PP halen meestal grade A of B. Multilayer-folies (PE/PET/PA-laminaat, of folies met aluminium-barrière) zakken door naar D of E. PVC-folies krijgen het zwaarst.

Praktisch nu:

1. Inventariseer folies per type, dikte en gebruik.
2. PVC-folies en multilayer-laminaten met aluminium of PA-barrière: zet een vervangings-traject op. Deze halen grade A of B niet in 2030.
3. Verzendverpakking: switch van geprinte LDPE-mailers naar PE-mailers met post-consumer recycled content. Dit positioneert je alvast voor de 35%-eis.
4. Voedingsproducten in folie: vraag een PFAS-vrij-verklaring van je leverancier.
5. Stop met carrier-bag-zakjes onder 15 micron als die nog ergens in je fulfilment zitten.

Rigide plastic: PET, PVC, PS en de carbon-black-trap

Rigide plastic-verpakking is potjes, flessen, blisters en deksels. Hier zit het grootste verschil tussen "kan blijven" en "moet weg" in de aanloop naar 2030.

Vanaf 12 augustus 2026 gelden de standaard-eisen: Declaration of Conformity per format en polymeer, PFAS-verbod voor voedselcontact, minimalisatie-principe.

Artikel 7 minimum recycled content per 1 januari 2030 voor rigide plastic:

• Single-use plastic drinkflessen: 30%
• Contact-sensitive PET (exclusief flessen): 30%
• Contact-sensitive non-PET: 10%
• Andere plastic verpakking: 35%

In 2040 stijgt dit naar 65% voor drinkflessen en 65% voor andere plastic verpakking.

De grootste 2030-cliff voor rigide plastic zit in Artikel 6 recyclebaarheid:

• PVC-flessen: zakken door op recyclebaarheid
• PS-blisters met multilayer-coating: idem
• Flessen met meer dan 5% non-target materiaal: krijgen grade-degradatie
• Carbon-black-inkt op PET-flessen: NIR-sorteer-machines detecteren zwart PET niet. Die flessen worden afgevoerd naar residu
• Sleeves die meer dan 50% van het fles-oppervlak bedekken: degradeert sortering

Voor drank-sellers geldt bovendien een reuse-target onder Artikel 26: 10% van drank-units in een herbruikbaar systeem per 2030, oplopend naar 40% in 2040. Wijn, sterke drank, melk en hoog-perishable producten zijn uitgezonderd.

Wat een seller met rigide plastic nu doet:

1. PVC- en PS-verpakking uitfaseren. Beide overleven 2030 niet op recyclebaarheid.
2. PET-flessen: leverancier moet een PCR-content-traject naar 30% in 2030 kunnen aantonen. Vraag de verklaring nu.
3. Carbon-black-inkt op flessen vervangen door NIR-detecteerbare donkere kleuren.
4. Sleeves boven 50% fles-oppervlak verkleinen, of switch naar PE-sleeve op PE-fles voor mono-materiaal-compatibiliteit.
5. Blister-packs standaardiseren op één polymeer.
6. Drank-sellers: pilot een reuse-systeem in 2026, niet in 2029. De operationele opbouw kost langer dan de wet je geeft.

Glas: waarom de checklist hier veel korter is

Glas is het type waar Nederlandse PPWR-content meestal het kortste over schrijft, en terecht. De meeste plastic-regels gelden hier niet.

Vanaf 12 augustus 2026 geldt voor glas:

• Declaration of Conformity per glas-format
• Minimalisatie-principe (een zware fles voor een licht product is aanvechtbaar)
• PFAS-verbod (raakt glas zelden direct, soms via coatings die in voedselcontact-toepassingen amper voorkomen)

Het cruciale verschil met plastic: glas valt niet onder Artikel 7. Geen recycled-content-eis in 2030, geen in 2040. Dit staat in geen van de bestaande Nederlandse PPWR-pagina's expliciet zo, terwijl het de checklist voor glas-sellers fundamenteel verandert.

Wat wel geldt voor glas in 2030:

• Artikel 6 recyclebaarheidsgrade: glas is in principe altijd grade A door volwassen cullet-recycling. Risico: kleur-additieven, keramiek-deksels, gemixed colour glass
• Artikel 26 reuse-target: dranken in glas vallen onder de 10%-target voor 2030 en 40% voor 2040 (wijn uitgezonderd)
• Artikel 24 lege-ruimte-cap: geldt voor multi-fles karton-trays en andere secundaire verpakking om glas

Concrete acties voor glas-sellers:

1. Geen paniek over recycled content. Die druk komt voor glas niet vanuit PPWR. Wel vanuit CSRD-rapportage of je eigen marketing-claim.
2. Drank-sellers (wijn uitgezonderd): zet een herbruikbare-fles-pilot op vóór 2028. Operationele opbouw is zwaar.
3. Gemixed colour glass (donkergroene wijnfles in helder-witte-stream): zorg voor goede sorteer-info op het Artikel 12-label vanaf 2028.
4. Lichtgewicht-fles-alternatieven inventariseren onder het minimalisatie-principe.
5. Vervang keramiek-deksels en metalen capsules met PVC-liner.

Metaal: blikjes, tubes en de coating-uitzondering

Metaal volgt grotendeels dezelfde logica als glas: geen Artikel 7-mandaat, wel de andere artikelen.

Vanaf 12 augustus 2026 voor metaal:

• Declaration of Conformity per metaal-format
• Minimalisatie-principe
• PFAS-verbod (raakt soms metaal-tubes met fluorpolymeer-coating, vaak in tandpasta- of cosmetica-tubes)

Aluminium en staal vallen niet onder het recycled-content-mandaat van Artikel 7. Aluminium-blikjes hebben al een industrie-gemiddeld feitelijk recycled-aandeel van ongeveer 70% zonder mandaat. Het is een van de weinige plekken waar de markt de regel voor is.

Wat wel telt in 2030:

• Artikel 6 grade-systeem: blik en aluminium-can halen meestal grade A. Risico: aluminium-laminaat in koffiecapsules (Nespresso-stijl) en multimaterial-tubes
• Artikel 26 reuse-target: dranken in blik vallen onder de 10/40-target
• Annex V single-use plastic: een metaal-verpakking met plastic-liner kan onder verbod vallen als het plastic-element niet functioneel is

Concrete acties voor metaal:

1. Geen paniek over recycled content (Artikel 7 raakt jullie niet). Pas op met marketing-claims die "75% gerecycled" zeggen zonder onafhankelijke verificatie: dat is CSRD-risico, niet PPWR.
2. Koffiecapsule-leveranciers met aluminium-plastic-composiet: controleer of het grade A of B haalt onder Artikel 6.
3. Tubes voor cosmetica en tandpasta: vervang fluorpolymeer-coatings door PFAS-vrije alternatieven.
4. Aerosol-spuitbussen met plastic-cap op metalen body: check separabiliteit onder Annex II.
5. Capsules met PVC-liner uitfaseren.

Mono-materiaal versus composiet: wat overleeft 2030?

Multi-layer composiet is het meest geraakt door PPWR, en tegelijk het minst zichtbaar in de huidige pers. Drank-cartons, gecoat papier, aluminium-laminaat folie en plastic-papier-mailers vallen hier allemaal onder.

Het principe achter Annex II en Artikel 6: verpakking moet recyclebaar zijn. Multi-layer composieten verliezen grade omdat sorteer- en recycling-installaties ze niet kunnen scheiden in mono-streams.

Op 12 augustus 2026 nog geen direct verbod op composiet, wel het zichtbaarheids-effect via de Declaration of Conformity die polymeer-samenstelling moet tonen.

Vanaf 1 januari 2030:

• Artikel 6 zet de meeste composieten op grade C, D of E. Grade D en E verboden op de markt
• Annex II scheidbaarheids-criterium: componenten moeten handmatig of bij sorteer-installaties scheidbaar zijn in mono-streams
• 1 januari 2038: ook grade C verdwijnt, alleen A en B blijven

Voor onvermijdbare composiet zoals Tetra Pak voor UHT-zuivel komen er waarschijnlijk delegated acts in het eerste kwartaal van 2028 die per format een minimum-grade vaststellen. Sommige composieten krijgen mogelijk een vrijstelling omdat geen alternatief bestaat. De juridische analyse van Latham & Watkins over PPWR bevestigt dat dit via delegated acts later wordt ingevuld.

Praktisch nu voor composiet:

1. Inventariseer composiet-items in je portfolio. Wees specifiek: drink-cartons, gecoat papier, foliepouches met aluminium-binnenlaag, plastic-papier-mailers.
2. Identificeer per item of de switch naar mono-materiaal mogelijk is. Een papier-only mailer met natuurlijke wax-coating is recyclebaar; een PE-laminaat-mailer is dat niet.
3. Voor Tetra Pak en vergelijkbare onvermijdbare composiet: wacht op delegated acts begin 2028, plan geen panieksubstitutie nu.
4. Label-keuze: één-materiaal-label op één-materiaal-verpakking. Een PET-label op een PE-fles veroorzaakt composiet-degradatie in de recycling-stroom.
5. Lijm en adhesives: kies water-oplosbare lijm waar mogelijk, zodat labels loslaten in recycling.

Voedselcontact: de PFAS-grens die geen overgangsperiode kent

Voedselcontact-verpakking is het enige type waar Artikel 5 op 12 augustus 2026 keihard ingaat zonder grandfathering. Voorraad die voor die datum is geproduceerd en boven de threshold zit, mag níet meer in de markt.

De drietraps-threshold voor PFAS in voedselcontact-verpakking:

• Individuele non-polymere PFAS: maximaal 25 ppb (targeted analysis)
• Som non-polymere PFAS: maximaal 250 ppb (targeted analysis)
• Totaal PFAS inclusief polymeer: maximaal 50 ppm (TOF, total organic fluorine screening)

Als de TOF-test boven 50 ppm uitkomt, ligt de bewijslast bij de producent: aantonen dat het fluor niet van PFAS afkomstig is. Testen moet door een ISO/IEC 17025-geaccrediteerd laboratorium. De PFAS-compliance-analyse van Anthesis Group detailleert deze thresholds. De Nederlandse Verpact-pagina over PPWR bevestigt de algemene scope voor producenten.

Waar PFAS feitelijk in zit (de risico-categorieën):

• Vetwerend papier: pizzadozen, frites-bakjes, hamburger-wrappers, sandwich-zakjes
• Microwave-popcorn-zakken
• Recycled karton in voedselcontact, door cross-contamination tijdens de recycling
• Single-use bekers met vet- of water-barrière
• Sommige farmaceutische blister-coatings

Daarnaast geldt onder Artikel 5 een zware-metalen-restrictie: lood, cadmium, kwik en zeswaardig chroom gezamenlijk maximaal 100 mg/kg in verpakking en componenten. EU-leveranciers zitten hier vrijwel altijd al onder. Het is vooral relevant bij import van buiten de EU.

Wat een voedsel-seller voor augustus 2026 doet:

1. Maak een lijst van alle voedselcontact-verpakking in je portfolio.
2. Vraag per item een ISO/IEC 17025-PFAS-lab-rapport op. Zonder rapport: zoek een vervangings-leverancier.
3. Voor recycled karton in voedselcontact: test strenger. Cross-contamination uit de oude papier-stroom is een reëel risico.
4. Documentatie 5 jaar bewaren per verpakkings-type.
5. Werkbare PFAS-vrije alternatieven in 2026: siliconen-coating, wax-coating, polysaccharide-coating en PHA-bio-coating. Allemaal commercieel beschikbaar.

Verzendverpakking: de doos-portfolio-strategie

Verzendverpakking is voor e-commerce sellers de meest tastbare PPWR-categorie. Hier komt ook de meest verkeerd gerapporteerde regel vandaan.

Vanaf 12 augustus 2026 voor verzendverpakking:

• Minimalisatie-principe (Artikel 10): een verzenddoos die overduidelijk te groot is voor het product, is aanvechtbaar
• Geen vaste 50%-cap. Die komt pas in 2030

Vanaf 1 januari 2030:

• Artikel 24 keiharde 50%-cap op lege ruimte. Formule: doos-volume minus product-volume, gedeeld door doos-volume, maal 100. Maximaal 50% in e-commerce, grouped en transport-verpakking. Vulmateriaal telt mee als lege ruimte
• Annex V verbod op "honeycomb" overpackaging: twee dozen om één product, of decoratieve secundaire verpakking zonder functie

De Article 24 void-space calculator toont waarom de exacte formule belangrijk is. Als je vulmateriaal niet meetelt, lijkt een 60%-luchtdoos compliant. Telt het wel mee, dan moet de doos kleiner.

Voor een Bol.com- of Amazon-seller met fulfilment-by-platform speelt een tweede laag: het platform kiest de uiteindelijke verzenddoos. Verkeerde productdimensies in je listing-data leiden tot een te grote platform-doos. Dat raakt jou indirect, want PPWR maakt fulfilment-services medeverantwoordelijk voor compliance.

Wat een seller voor verzending nu doet:

1. Doos-portfolio-audit: meet voor je top-20 SKU's de actuele lege-ruimte-ratio. SKU's boven 50% krijgen een nieuwe doos-maat in de planning.
2. Standaardiseer naar vier tot zes doos-maten dichter op je product-volumes. Voor Bol.com PFS-sellers verlaagt dit ook het fulfilment-tarief via dimgewicht.
3. Minder vulmateriaal, niet "duurzamer" vulmateriaal. Een papieren snipper telt onder Artikel 24 even hard als bubble wrap.
4. Multi-pack-orders: één doos voor combinaties, niet één doos per SKU. Order-bundling-logica in je fulfilment-flow.
5. Update productdimensies in Bol.com Seller Central en Amazon Seller Central. Een verkeerd opgegeven afmeting leidt tot een platform-doos die jouw lege-ruimte-ratio raakt. Zie ook ons artikel over de Bol Groeibeloning 2026, waar verpakkingsefficiëntie naar verwachting onderdeel van wordt.

De strategische laag: drie inzichten die de pers niet brengt

Drie observaties die de meeste Nederlandse PPWR-content niet expliciet maakt, en die jouw inkoop-beslissing veranderen.

Ten eerste: glas- en metaal-portfolio's vragen een fundamenteel andere checklist dan plastic. Artikel 7 raakt jullie niet. Geen recycled-content-paniek, geen aankoop-timing rond 30% of 65%-percentages. De druk op glas en metaal komt vanuit Artikel 6 grade-degradatie (kleur-additieven, keramiek-deksels) en Artikel 26 reuse-targets voor drank. Niet vanuit recycled content.

Ten tweede: Declaration of Conformity is per verpakkings-type, niet per SKU. Een seller met 200 SKU's in dezelfde standaarddoos heeft één DoC nodig. Dat verlaagt de compliance-drempel én maakt portfolio-rationalisatie economisch. Minder doos-formaten betekent minder DoCs, minder lab-tests en minder leveranciers-coördinatie. De PPWR-respons is niet alleen materiaal-keuze, het is ook portfolio-architectuur.

Ten derde: de tijdslijn is bewust gefaseerd, niet bewust verwarrend. Wie de drie augustus-2026-eisen (DoC, PFAS, minimalisatie) niet uit elkaar trekt van de 2030-eisen (recycled content, lege-ruimte-cap, recyclebaarheidsgrade), koopt onnodig vroeg in en faseert het verkeerde uit. Wie de twee deadlines wél scheidt, kan tot 2028 met natuurlijke voorraad-cycli werken voor de zware 2030-investeringen.

Wat Oase Creative doet voor PPWR-compliance

Bij Oase werken we sinds 2019 met e-commerce merken aan hun verpakkingsdesign. We pakken compliance en merkwaarde in één traject: printklaar design, dielines, mockups en een compliance-pakket dat de eerste tien punten van de bredere PPWR-checklist afdekt.

Doorlooptijd is veertien dagen voor een herontwerp van een bestaande verpakkings-lijn. Wie zowel PPWR-compliance als een sterkere merkidentiteit op een marketplace wil neerzetten, doet dat in één traject. Dat is meestal 20 tot 30 procent duurder dan een puur compliance-redesign en levert merkwaarde die los van de wet meetbaar terug komt in conversie en herhaalaankopen.

Wil je weten welke van de acht type-checklists in deze blog op jouw portfolio van toepassing zijn? Plan een sparringssessie via de verpakkingsdesign-pagina. We lopen de portfolio door en geven binnen het uur een concreet beeld van wat moet, wanneer, en wat het kost.

12 augustus 2026 is over twaalf weken. De volgorde van investeren is belangrijker dan de hoeveelheid.

Bronnen

• EU Verordening 2025/40 (Packaging and Packaging Waste Regulation), gepubliceerd via EUR-Lex
• Anthesis Group, "Forever chemicals: new rules for PFAS compliance under the EU's PPWR", anthesisgroup.com, geraadpleegd 21 mei 2026
• Latham & Watkins, "European Packaging and Packaging Waste Regulation: summary of provisions", lw.com, geraadpleegd 21 mei 2026
• Food Packaging Forum, "European Council adopts final provisions of PPWR", foodpackagingforum.org, geraadpleegd 21 mei 2026
• ppwrcopilot.com, "PPWR Article 24 void-space ratio calculator", ppwrcopilot.com, geraadpleegd 21 mei 2026
• Verpact, "Alles over de PPWR", verpact.nl, geraadpleegd 21 mei 2026
• European Commission, "Packaging waste", environment.ec.europa.eu