PPWR-checklist 2026: 12 punten die je vóór 12 augustus moet fixen

Welkom bij De E-commerce Branding Podcast, door Oase Creative. Ik ben Louie Valkhof.

Deze aflevering is er eentje met een klok erop. Op twaalf augustus gaan de eerste verplichtingen van de Europese verpakkingsverordening in, de PPWR. Als je dit hoort op de dag dat hij uitkomt, heb je nog twaalf dagen. Dat is te kort om je verpakking opnieuw te laten produceren, en lang genoeg om je papierwerk op orde te krijgen. Ik loop met je langs wat er moet, en ik ben eerlijk over wat je nu nog haalt en wat niet.

Eerst even waar dit over gaat. De PPWR geldt voor elke verpakking die op de Europese markt komt. Er zit geen ondergrens in voor kleine verkopers. Verkoop je vanuit Nederland een doos met een product erin, dan val je eronder. En de handhaving loopt niet alleen via de inspectie: marktplaatsen als bol en Amazon gaan hier zelf ook op sturen, want zij zijn medeaansprakelijk voor wat er via hun kanaal de markt op gaat.

Ik deel het op in twee stapels. De stapel die je vóór twaalf augustus nog kunt afvinken, en de stapel die je nu moet inplannen voor later. Dat onderscheid is het belangrijkste van deze aflevering, want ik zie ondernemers in paniek schieten over dingen die pas in 2028 spelen, terwijl ze de dingen die nu gelden laten liggen.

We beginnen met wat nu moet.

Het eerste is de saaiste stap en tegelijk de stap waar alles op rust: weten wat je eigenlijk hebt. Maak een overzicht van elke verpakkingscomponent per artikel. De productdoos, de verzendmailer, het vulmateriaal, etiketten, tape, een sleeve, een inlegkaart. Voor elk daarvan: welk materiaal, welke leverancier, wat weegt het, en hoeveel gebruik je er per jaar van. Reken op een halve dag werk per vijfentwintig artikelen. Dit is geen administratie om de administratie. Zonder dit overzicht kun je geen conformiteitsverklaring opstellen en kun je niet berekenen of je registratieplichtig bent. Alles hierna hangt hieraan.

Het tweede is het bewijs over zware metalen. De regel is dat lood, cadmium, kwik en chroom zes samen onder de honderd milligram per kilo verpakking blijven. Dat is qua principe niet nieuw, maar je moet het nu kunnen aantonen. Stuur je leverancier vandaag een verzoek om een recent testrapport van een erkend laboratorium. De verpakkingsspecifieke norm is EN dertienduizend zeshonderdvijfennegentig. Er circuleren ook rapporten volgens andere normen, maar die dekken strikt genomen elektronica of speelgoed, dus daar heb je weinig aan. Krijg je binnen drie weken niets? Dan bestel je zelf een test bij een Europees erkend lab. Dat kost tussen de honderdvijftig en driehonderd euro per materiaal. En ja, dat betekent dat je die aanvraag deze week de deur uit moet doen.

Het derde geldt alleen als je eten verkoopt. Vanaf twaalf augustus komt er een specifieke beperking op PFAS in verpakkingen die direct in contact staan met voedsel. Denk aan vetbestendige zakjes, koffiepouches, dozen voor bakwaren. Veel goedkope vetbestendige coatings bevatten PFAS, en die worden hier nu nog gewoon verkocht. Vraag je leverancier expliciet om een PFAS-verklaring. Dit is er eentje waar je niet omheen kunt, want het raakt het product dat mensen in hun mond stoppen.

Het vierde is traceerbaarheid. Elke verpakking moet terug te leiden zijn naar de producent en de productiebatch. Voor de meeste verkopers is een vast typenummer per artikel genoeg; een batchnummer heb je alleen nodig als je met wisselende materialen produceert. Praktisch punt: laat dat nummer meedrukken in de bestaande oplage. Geen sticker achteraf, geen stempel met de hand. Een nieuwe drukplaat kost je twee tot drie weken, dus dit is precies zo'n punt waar twaalf dagen krap wordt.

Het vijfde is de materiaalspecificatie per component. Hoofdmateriaal, gewichtspercentage, coatings, lijmen, inkten. Vraag je leverancier om een material declaration sheet. Chinese leveranciers hebben daar lang niet altijd een net format voor. Een gedetailleerd Excel-bestand is prima, zolang het compleet is.

En dan het papier waar het allemaal op uitkomt: de conformiteitsverklaring. Eén pagina per verpakkingstype. Daarop staat voor welke artikelen het geldt, waar de verpakking van gemaakt is, de testresultaten van de zware metalen, de PFAS-verklaring, naam en adres van de producent, de datum en een handtekening. Bewaar die vijf jaar. Je hebt hem niet nodig bij elke verkoop, maar wel als de inspectie langskomt of als een marktplaats erom vraagt.

Dat is de stapel voor nu. Inventarisatie, testrapporten, PFAS als je in food zit, een traceernummer, materiaalgegevens en de verklaring. Papierwerk, grotendeels. En dat is het goede nieuws als je dit laat hoort: papierwerk kun je in twaalf dagen nog regelen. Wat je niet meer haalt is een nieuwe verpakking laten produceren, want een herontwerp plus een productieronde duurt samen drie tot vier maanden.

Dan de tweede stapel: wat je nu moet inplannen zonder dat de deadline op twaalf augustus valt.

Kijk naar je registratiestatus. In Nederland loopt dat via Verpact. Breng je meer dan vijftigduizend kilo verpakkingsmateriaal per jaar op de markt, dan betaal je een verpakkingsbijdrage. Zit je eronder, dan ben je vrijgesteld, maar je moet dat wel kunnen aantonen. En die drempel kan onder de PPWR omlaag. Reken nu je jaarvolume uit, dat rolt zo uit die inventarisatie van punt één. Zit je rond de dertigduizend kilo, ga er dan van uit dat je binnen twee jaar registratieplichtig bent.

Kijk daarna naar de opbouw van je materiaal. Verpakkingen die uit meerdere lagen bestaan die je niet uit elkaar kunt halen, karton met een plastic laminaat, gemetalliseerde folie, een pouch met een aluminium binnenlaag, die mogen in 2026 vaak nog wel, maar die vallen om zodra de recycle-eisen in 2028 gaan gelden. Ga je binnenkort toch een nieuwe order plaatsen, kies dan meteen voor één materiaal. Gerecycled karton zonder coating, of een pouch van één soort plastic in plaats van een gelaagde. De kostprijs is vergelijkbaar, en je voorraad gaat twee tot drie jaar mee. Dus die order die je nu plaatst, is je moment.

Meet ook de lucht in je verzenddozen. Vanaf 2030 mag een e-commercedoos maximaal de helft lege ruimte bevatten. Dat is ver weg, maar de mailer die je vandaag bestelt gebruik je dan nog steeds. Pak de doos van je best lopende artikel, zet het productvolume af tegen het doosvolume, en als er meer dan de helft lucht in zit: kies een kleinere standaardmaat of stap over op iets dat meebeweegt met de inhoud.

Datzelfde meten helpt je meteen op een ander vlak. Bol en Amazon werken met vaste doosformaten in hun logistiek. Geef je de afmetingen van je product verkeerd op, dan kiest het platform een te grote doos, en daar wordt straks het platform op aangesproken. Meet je producten opnieuw, lengte, breedte, hoogte, gewicht, en werk je listinggegevens bij. Dat voorkomt gedoe en het helpt je positie op bol, waar verpakkingsefficiëntie naar verwachting meeweegt.

En het laatste punt voor de langere termijn: houd ruimte vrij in je ontwerp. Vanaf 2028 komen er uniforme Europese afvallogo's. Pictogrammen voor materiaal, instructies voor recycling, en bij herbruikbare verpakkingen een QR-code. Eén set voor alle zevenentwintig lidstaten, geen nationale varianten meer. De exacte specificaties komen nog, maar reken voorlopig op een blok van ongeveer dertig bij vijftig millimeter op de zichtzijde. Laat dat vlak nu al open in je ontwerp, dan hoef je in 2027 niet je hele verpakking opnieuw te doen om drie pictogrammen kwijt te kunnen.

Nu de vraag die je waarschijnlijk het meest bezighoudt: wat als je het niet redt.

Wees dan eerlijk over wat je wél kunt laten zien. Een leverancier die je testrapport nog moet aanleveren met een aanvraag die aantoonbaar de deur uit is, is een heel ander verhaal dan een lege map. Ik kan je niet vertellen hoe de inspectie de eerste maanden gaat handhaven, dat weet niemand nu. Wat je wel in de hand hebt, is dat je dossier bestaat en dat je kunt laten zien dat je ermee bezig bent.

En dan wil ik nog één ding kwijt, want dit is uiteindelijk een podcast over merken en niet over regelgeving. De meeste ondernemers zien deze verordening als een rekening. Ik zie er iets anders in. Je vernieuwt je verpakking toch elke twee tot drie jaar. Als je die ronde nu tóch moet maken, kun je hem net zo goed gebruiken. Verpakking is het enige merkmoment waar je klant je product fysiek in handen heeft, en een goede helft van de consumenten ervaart een merk als hoogwaardiger door de verpakking. Compliance haalt niemand binnen. Een verpakking die klopt én iets zegt, dat doet wel iets.

Bij Oase werken we sinds 2019 met e-commercemerken aan hun verpakkingsdesign, en we pakken die twee dingen in één traject: printklaar ontwerp, dielines, mockups, plus een dossier dat de punten afdekt die nu gelden. Doorlooptijd van veertien dagen. En in de praktijk kost een ronde waarin je meteen aan je merk werkt zo'n twintig tot dertig procent meer dan een kale compliance-ingreep. Dat is een klein verschil voor iets dat er twee tot drie jaar staat.

Wil je weten of jouw verpakking de checklist haalt? Ga naar oasecreative punt nl, naar de pagina over verpakkingen, en plan een sparringssessie. We lopen de lijst met je door en je weet binnen het uur wat er moet en wat het kost. De volledige checklist staat ook uitgeschreven op onze kennisbank, zodat je hem naast je kunt leggen.

Twaalf augustus komt eraan. Begin bij punt één, dat overzicht, want zonder dat kun je de rest niet eens invullen.

Bedankt voor het luisteren. Tot de volgende aflevering.